THÁNH GIA: MÁI ẤM CỦA NGÔI LỜI

Tin mừng: Mt 2,13-15.19-23

¹³ Khi các nhà chiêm tinh đã ra về, thì sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giu-se rằng: “Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hê-rô-đê sắp tìm giết Hài Nhi đấy!”¹⁴ Ông Giu-se liền trỗi dậy, và đang đêm, đưa Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập.

¹⁵ Ông ở đó cho đến khi vua Hê-rô-đê băng hà, để ứng nghiệm lời Chúa phán xưa qua miệng ngôn sứ: Ta đã gọi con Ta ra khỏi Ai-cập.

¹⁹ Sau khi vua Hê-rô-đê băng hà, sứ thần Chúa lại hiện ra với ông Giu-se bên Ai-cập, ²⁰ báo mộng cho ông rằng: “Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người về đất Ít-ra-en, vì những kẻ tìm giết Hài Nhi đã chết rồi.”

²¹ Ông liền trỗi dậy đưa Hài Nhi và mẹ Người về đất Ít-ra-en.

²² Nhưng vì nghe biết Ác-khê-lao đã kế vị vua cha là Hê-rô-đê, cai trị miền Giu-đê, nên ông sợ không dám về đó. Rồi sau khi được báo mộng, ông lui về miền Ga-li-lê, ²³ và đến ở tại một thành kia gọi là Na-da-rét, để ứng nghiệm lời đã phán qua miệng các ngôn sứ rằng: Người sẽ được gọi là người Na-da-rét.

SỐNG LỜI CHÚA

Hôm nay, Giáo Hội mời gọi chúng con dừng lại để chiêm ngắm gia đình Thánh Gia, mái ấm đơn sơ tại Nadarét, nơi Ngôi Lời Thiên Chúa đã chọn để bước vào lịch sử loài người. Không phải bằng quyền lực hay vinh quang, Thiên Chúa đã đi vào thế giới qua con đường rất người: một gia đình, một gia thất nghèo hèn, được dệt nên bởi những tương quan yêu thương, tín thác và vâng phục Lời Chúa. Nơi Thánh Gia cho thấy con đường ấy không khép kín trong phạm vi huyết thống, nhưng mở ra một chân trời mới: Nước Trời đã được gieo mầm ngay trong đời sống thường ngày, nơi những con người biết lắng nghe và thực thi ý muốn của Thiên Chúa.

Chính trong mái ấm nhỏ bé ấy, Ngôi Lời không chỉ “đến” nhưng còn “ở lại” và “lớn lên”, làm nảy sinh những tương quan mới, những tương quan được xây dựng trên Lời Chúa và hướng về sự hiệp nhất, yêu thương và cứu độ. Hành trình ấy được gìn giữ và dẫn dắt bằng sự vâng phục âm thầm của thánh Giuse. Từ việc chiêm ngắm Thánh Gia như mái ấm của Ngôi Lời, chúng ta được mời gọi hướng nhìn về ơn gọi cao quý của người cha và người mẹ trong gia đình. Chính qua tình yêu, sự hiện diện và trách nhiệm của cha mẹ, Thiên Chúa chọn đi vào lịch sử nhân loại. Như thánh Giuse và Đức Maria, người cha trở nên điểm tựa âm thầm gìn giữ mái ấm, còn người mẹ là nơi sự sống được đón nhận, cưu mang và dưỡng nuôi trong niềm tín thác trọn vẹn vào Thiên Chúa. Nhờ đó, gia đình không chỉ là nơi sinh thành theo huyết thống, nhưng còn là không gian thiêng liêng, nơi các tương quan Nước Trời được hình thành và lớn lên qua đời sống yêu thương, vâng phục và hiến trao mỗi ngày.

Các gia đình và Thánh Gia

Trong bối cảnh xã hội hôm nay, gia đình đang phải đối diện với nhiều thách đố: những đổ vỡ trong tương quan, áp lực kinh tế, sự thiếu vắng đối thoại và tình yêu. Trong khi đó, gia đình vẫn là nền tảng căn bản cho sự lớn lên của mỗi con người, cho đời sống Giáo Hội-trong đó có đời tu, và cho toàn xã hội. Vì thế, khi chiêm ngắm Thánh Gia, chúng ta được mời gọi đặc biệt cầu nguyện cho tất cả các gia đình, nhất là những gia đình đang gặp khó khăn, tổn thương và mong manh.

Thật ý nghĩa khi chiêm ngắm Thánh Gia ngay sau mầu nhiệm Giáng Sinh. Bởi lẽ, Thánh Gia giúp chúng ta nhận ra một điều rất cụ thể: dù Hài Nhi Giêsu là Ngôi Lời từ trời xuống, được sinh ra cách nhiệm mầu, Người vẫn cần được đón nhận trong một gia đình cụ thể. Qua một gia đình nhỏ bé tại Nadarét, Ngôi Lời đã đi vào một gia thất, một dân tộc và qua đó đi vào gia đình nhân loại.

Thánh Gia chính là con đường tất yếu để Ngôi Lời hội nhập vào đời sống con người, để Người đến, ở lại và lớn lên trong “ngôi nhà” của nhân loại (x. Ga 1,11). Ngày nay cũng vậy, Thiên Chúa vẫn đến với thế giới qua các gia đình, các mái ấm và các cộng đoàn.

Khi nghĩ đến Thánh Gia, chúng ta không thể không nghĩ đến những em bé sinh ra trong bất hạnh: các em lớn lên trong gia đình đổ vỡ, thiếu vắng cha hoặc mẹ, sinh ra ngoài ý muốn, bị bỏ rơi hay không được đón nhận. Mầu nhiệm Thánh Gia mà chúng ta mừng kính gửi đến một sứ điệp rõ ràng: mọi trẻ em đều có quyền được sống trong một gia đình, được yêu thương và bảo vệ. Những gia đình nhận con nuôi và các mái ấm đang thực hiện một sứ mạng vô cùng cao quý là trao ban tình người và sự đón nhận. Dù thuộc tôn giáo nào hay không, điều quan trọng nhất nơi các mái ấm ấy vẫn là tình thương, bởi vì ở đâu có tình thương, ở đó có Thiên Chúa hiện diện.

Nước Trời và Thánh Gia

Khi chiêm ngắm Thánh Gia, chúng ta nhận ra rằng Thánh Gia trước hết là một mái ấm, hơn là một gia đình theo nghĩa thông thường. Bởi vì các tương quan trong Thánh Gia không được xây dựng trên huyết thống, nhưng trên Lời Chúa và sự vâng phục thánh ý Thiên Chúa. Đức Giêsu là Ngôi Lời nhập thể theo ý định của Thiên Chúa Cha. Đức Maria đã đón nhận sự sống ấy bằng lời thưa đơn sơ nhưng trọn vẹn: “Xin vâng theo lời sứ thần nói.” Còn thánh Giuse, dù không có liên hệ máu mủ với Hài Nhi, đã chấp nhận đón Đức Maria và Đức Giêsu vào đời mình, hoàn toàn vì Lời Chúa. Như thế, điều liên kết các thành viên trong Thánh Gia không phải là huyết thống, nhưng là sự lắng nghe và thi hành ý muốn của Thiên Chúa. Chính những tương quan được xây dựng trên Lời Chúa ấy là hình ảnh cụ thể của Nước Trời.

Sau này, Đức Giêsu sẽ nói: “Ai thi hành ý muốn của Thiên Chúa, người ấy là anh em chị em và là mẹ tôi.” (Mc 3, 35), Thánh Giuse có thể chưa từng nghe lời ấy, nhưng ngài đã sống trọn vẹn điều đó từ rất sớm, bằng đời sống âm thầm vâng phục và tín thác.

Có thể nói, sứ điệp mạnh mẽ nhất của Thánh Gia, chính là xây dựng tương quan Nước Trời bằng cách vượt qua tương quan huyết thống ngay trong gia đình ruột thịt của mình, và từ đó mở rộng ra bên ngoài. Và đặc biệt với ơn gọi sống đời dâng hiến, tuy chúng con không lập gia đình, nhưng chúng con thực sự sống sứ điệp rất căn bản của Thánh Gia: trở nên người thân của nhau, trở nên một mái ấm thực sự, nhờ cùng nhau lắng nghe và thực thi Lời Chúa. Theo nghĩa này, thánh Giuse không chỉ là “Thánh Cả”, nhưng còn là “Tu Sĩ Cả” của đời tu trong Giáo Hội, người đã sống trọn vẹn tinh thần Nước Trời ngay giữa đời thường.

Thánh Giuse và Thánh Gia

Trong mầu nhiệm Thánh Gia, thánh Giuse hiện diện như người được Thiên Chúa trao phó trách nhiệm gìn giữ và bảo vệ Ngôi Lời nhập thể. Bài Tin Mừng lễ Thánh Gia cho thấy ngài đã âm thầm dẫn Hài Nhi Giêsu và Đức Maria lánh sang Ai Cập, rồi lại đưa Thánh Gia trở về đất Israel, không phải theo tính toán riêng ngài, nhưng hoàn toàn theo sự hướng dẫn của Thiên Chúa. Trong mọi thử thách, thánh Giuse chỉ làm một điều rất đơn sơ: lắng nghe và thực thi điều Thiên Chúa muốn.

Qua hành trình ấy, Đức Giêsu không chỉ được che chở, nhưng còn “mang vào mình” lịch sử của một dân tộc và của toàn nhân loại. Việc lánh sang Ai Cập nhắc lại cuộc Xuất Hành xưa, báo trước sứ mạng cứu độ của Người: chính Đức Giêsu, Con Chiên vô tội, sẽ đổ máu mình để giao hòa những gì chia rẽ, làm cho muôn dân trở nên một. Ngay từ thuở ấu thơ, con đường Thập Giá và Phục Sinh đã được loan báo, và thánh Giuse hiện diện trọn vẹn trong giai đoạn âm thầm nhưng quyết định ấy của lịch sử cứu độ.

Dù không xuất hiện trong đời sống công khai của Đức Giêsu, thánh Giuse đã ở đó suốt hành trình đầu đời của Người, bằng sự thinh lặng, kiên vững và trung tín. Như Đức Maria đứng dưới chân Thập Giá, thánh Giuse cũng “thinh lặng và đứng vững” trong những biến cố báo trước Thập Giá. Chính sự vâng phục âm thầm ấy đã gìn giữ Thánh Gia và mở đường cho chương trình cứu độ của Thiên Chúa được thực hiện giữa lòng nhân loại.

Lạy Thiên Chúa là Cha giàu lòng xót thương, chúng con tạ ơn Chúa vì đã cho chúng con chiêm ngắm Thánh Gia – mái ấm đơn sơ nơi Ngôi Lời đã chọn để đi vào lịch sử nhân loại. Quađời sống gia đình của Đức Giêsu, Đức Maria và thánh Giuse,Chúa dạy chúng con biết trân quý gia đình như con đường Chúa vẫn đang đến,ở lại và lớn lên giữa lòng thế giới hôm nay.

Nhìn lên thánh Giuse, người cha thinh lặng và trung tín,xin cho chúng con học nơi ngài thái độ vâng phục âm thầm,biết để cho Lời Chúa hướng dẫn từng bước đường đời,giữa những bất an, thử thách và chọn lựa mỗi ngày.Xin cho chúng con biết “thinh lặng và đứng vững”,để chương trình yêu thương của Chúa được thành toàn nơi cuộc sống chúng con.

Trong tâm tình tạ ơn khi Giáo Hội Việt Nam khép lại Năm ThánhNhững Người Lữ Hành Hy Vọng,xin cho hành trình đã qua trở thành nguồn mạch đức tin mới,để chúng con tiếp tục lên đường với trái tim được đổi mới,mang niềm hy vọng Tin Mừng vào từng gia đình, cộng đoàn và xã hội.Nhờ lời chuyển cầu của Thánh Gia,xin cho chúng con luôn bước đi trong hy vọng,và trở nên những chứng nhân sống động của Ngôi Lời giữa đời.Amen.

Jos Nguyễn Lộc

Chia sẻ bài viết:

Youtube: THÁNH GIA: MÁI ẤM CỦA NGÔI LỜI

Fanpace: Thân Hữu MTG Thủ Thiêm